Ervaringsgerichte schemagroep

Een persoonlijkheidsstoornis is een langdurig bestaand patroon van denken, voelen en gedrag, dat kan leiden tot onaangename gevoelens en uiteenlopende problemen. Persoonlijkheidsstoornissen ontstaan door de invloed van zowel aanlegfactoren (erfelijkheid, temperament) als omgevingsfactoren (vroege ervaringen, situaties en relaties). Het gaat vaak om hardnekkige patronen en rigide karaktertrekken. Als je lijdt aan een persoonlijkheidsstoornis, heb je meestal al langere tijd problemen op meer gebieden in je leven. De problemen worden vooral duidelijk in (intieme) relaties met andere mensen. Daarnaast kun je ook specifieke klachten hebben, zoals angsten, stemmingswisselingen of somberheid, of eetproblemen.

Als je een persoonlijkheidsstoornis hebt, ben je geneigd om steeds weer tegen soortgelijke problemen aan te lopen. Het lukt je vaak niet om op eigen kracht nieuwe oplossingen te bedenken, omdat het lastig is om zicht te krijgen op hoe je patronen een rol spelen in het voortbestaan van de problemen. Dat komt omdat de problemen meestal al zo vroeg in je jeugd ontstaan zijn, dat je manier van denken en voelen inmiddels vanzelfsprekend is geworden. Zo’n terugkerend patroon van denken en voelen wordt ook wel een “schema” genoemd. Schema’s vertroebelen, net als bij vooroordelen, een reële kijk op de werkelijkheid. Een schema is voortdurend sluimerend aanwezig en wordt geactiveerd wanneer er iets gebeurt dat je (al dan niet bewust) spanning oplevert.

Een schema ontstaat in de kindertijd als er te weinig tegemoet wordt gekomen aan jouw basisbehoeften. Basisbehoeften zijn universele behoeften van kinderen die in voldoende mate vervuld moeten worden om zich te ontwikkelen en op te kunnen groeien tot een gezonde volwassene. Een voorbeeld van een basisbehoefte is de behoefte aan veiligheid. Als aan deze behoefte onvoldoende is tegemoetgekomen, kun je bijvoorbeeld erg op je hoede zijn bij anderen, meer dan eigenlijk echt nodig is of in zo’n mate dat het je belemmert om betekenisvolle contacten met anderen aan te gaan.

Mensen met persoonlijkheidsstoornissen worstelen vaak met meerdere schema’s tegelijk die sterk op de voorgrond staan. Als meerdere schema’s tegelijkertijd geactiveerd worden, is het vaak niet eenvoudig om ze te ontrafelen. Daarom wordt binnen schematherapie de laatste jaren meer gewerkt met de term ‘modus’ (meervoud: modi). Een modus is een allesoverheersende gemoedstoestand, waarbij meerdere schema’s tegelijkertijd geactiveerd zijn. Je ervaart veel nare gevoelens (bijvoorbeeld intense boosheid), of je probeert juist deze gevoelens zo ver mogelijk van je af te houden (en je voelt eigenlijk niets). Deze modi zijn vaak sneller te zien en daarom makkelijker om mee te werken. Er zijn verschillende soorten modi. Een voorbeeld is de modus van ‘het kwetsbare, eenzame kind’. Bij deze modus voel je je leeg, eenzaam, niet geaccepteerd en niet geliefd. In deze modus kun je terechtkomen als in je kindertijd belangrijke emotionele behoeftes zoals gekoesterd worden, onvoldoende werden vervuld.

• Zelf iets inbrengen; alles wat er in jou omgaat is van belang en je bent zelf verantwoordelijk voor je gedrag
• Verduidelijkende vragen stellen, hulp vragen of aangeven dat je iets niet snapt
• Zeggen wat jij denkt dat de ander eigenlijk bedoelt
• Medeleven tonen
• Herkenning uitspreken
• Bedenk dat je altijd van invloed bent op de groep met je gedrag. Als je niks zegt, vergeten mensen je gemakkelijker en weten mensen minder van je.

Je kunt je via je eigen (regie)behandelaar aanmelden voor de groepsbehandeling. Na aanmelding vindt een kennismakings/indicatiegesprek plaats, waar wordt gekeken of deze groepsbehandeling aansluit bij jouw doelen voor behandeling. Is dit het geval, dan kom je op de wachtlijst voor de eerstvolgende te starten groep.